จัดฟันเหล็กหรือจัดฟันแบบโลหะ เป็นวิธีจัดฟันที่ใช้กันแพร่หลายที่สุดและใช้ได้กับเคสหลากหลายที่สุด ตั้งแต่ฟันซ้อนเกเล็กน้อยไปจนถึงการสบฟันที่ผิดปกติมาก
เป็นการจัดฟันโดยการติดเครื่องมือแบบโลหะไว้ที่ผิวด้านหน้าของฟัน ใส่ลวดผ่านร่อง Bracket และใช้ยางโอริง (O-ring) สีสันสดใสรัดตัวเครื่องมือจัดฟันให้ติดกับลวดจัดฟัน ทำให้การจัดฟันติดแน่น และต้องมีการปรับเครื่องมือทุก ๆ เดือน
เพราะเครื่องมือติดแน่นอยู่กับฟันตลอดเวลา ฟันจึงถูกแรงดึงอย่างต่อเนื่อง ไม่ต้องอาศัยวินัยของผู้จัดฟันในการใส่เครื่องมือ ซึ่งต่างจากจัดฟันใสที่ถอดได้
การจัดวิธีนี้จะเป็นการติดเครื่องมือที่ทำด้วยวัสดุที่เป็นโลหะ ผิวเรียบเป็นมันวาว ทำให้คราบอาหารและจุลินทรีย์ติดได้ยากกว่าวัสดุชนิดอื่น และยังเป็นการติดด้านนอกของฟัน จึงทำให้การทำความสะอาดได้ง่ายและสะดวกขึ้น
ระยะเวลาในการจัดฟัน 2 ปีขึ้นไป ขึ้นกับความซับซ้อนของเคส
การจัดฟันแบบโลหะเหมาะกับนักเรียน นักศึกษา ที่มีงบประมาณจัดฟันจำกัด และผู้ที่มีเวลาสามารถมาพบทันตแพทย์ได้บ่อย ๆ
ตรวจสภาพฟันและเหงือก เอกซเรย์ดูรากฟัน กระดูก และฟันคุด พิมพ์ปากหรือสแกนช่องปากเพื่อวางแผนการเคลื่อนฟัน
ขั้นนี้ข้ามไม่ได้ ต้องขูดหินปูน อุดฟันที่ผุ รักษาเหงือกที่อักเสบ และถอนฟันคุดหรือฟันที่จำเป็นต้องถอนให้เรียบร้อยก่อน ถ้าติดเครื่องมือทับฟันที่ยังผุอยู่ ฟันจะผุลุกลามใต้เครื่องมือและเห็นยากมาก
ติด Bracket บนผิวฟันด้านหน้า ใส่ลวดและยางโอริง ใช้เวลาประมาณ 1–2 ชั่วโมง
ทันตแพทย์จะปรับลวดและเปลี่ยนยางเพื่อให้ฟันเคลื่อนต่อตามแผน การมาตามนัดสม่ำเสมอคือสิ่งที่ทำให้จัดฟันเสร็จตรงเวลา ถ้าขาดนัดบ่อย ระยะเวลารักษาจะยืดออกไป
เมื่อฟันเรียงตัวและสบฟันได้ตามแผนแล้วจึงถอดเครื่องมือ ขัดผิวฟันให้เรียบ แล้วพิมพ์ปากทำรีเทนเนอร์
รีเทนเนอร์สำคัญพอ ๆ กับการจัดฟัน ฟันที่เพิ่งเคลื่อนเสร็จยังไม่นิ่ง ถ้าไม่ใส่รีเทนเนอร์ตามที่ทันตแพทย์สั่ง ฟันจะเคลื่อนกลับเข้าหาตำแหน่งเดิม และเสียผลการรักษาที่ใช้เวลาเป็นปีไปทั้งหมด
ฟันผุและเหงือกอักเสบระหว่างจัดฟันเป็นปัญหาที่พบบ่อยที่สุด และมักทิ้งรอยขาวขุ่นบนผิวฟันถาวรหลังถอดเครื่องมือ การแปรงให้สะอาดจึงสำคัญกว่าตอนไม่จัดฟันมาก
ตอนติดเครื่องมือไม่เจ็บ แต่หลังจากนั้น 2–3 วันแรกจะรู้สึกตึงและเคี้ยวลำบาก เพราะฟันเริ่มเคลื่อน อาการนี้จะเกิดซ้ำทุกครั้งหลังปรับเครื่องมือ แต่จะเบาลงเรื่อย ๆ ช่วงแรกแนะนำให้กินอาหารอ่อน
ขึ้นกับว่าฟันเบียดกันมากแค่ไหนและมีพื้นที่พอให้ฟันเรียงตัวหรือไม่ บางเคสจำเป็นต้องถอนเพื่อสร้างช่องว่าง บางเคสไม่ต้อง ทันตแพทย์จะอธิบายเหตุผลและทางเลือกให้ฟังก่อนตัดสินใจ
โดยทั่วไปทุก 1 เดือนเพื่อปรับเครื่องมือ การมาตามนัดสม่ำเสมอมีผลโดยตรงต่อระยะเวลาที่จะจัดฟันเสร็จ
เก็บชิ้นที่หลุดไว้ อย่าพยายามติดเอง และโทรแจ้งคลินิกเพื่อนัดเข้ามาติดใหม่ ถ้าปลายลวดทิ่มกระพุ้งแก้ม ใช้ขี้ผึ้งจัดฟันปิดไว้ชั่วคราวเพื่อบรรเทาก่อนมาพบทันตแพทย์
จัดฟันเหล็กติดแน่นตลอดเวลา ไม่ต้องพึ่งวินัยในการใส่ ราคาประหยัดกว่า และรับมือเคสซับซ้อนได้ดีกว่า ส่วนจัดฟันใสมองไม่เห็นชัด ถอดได้ ทำความสะอาดฟันง่ายกว่า แต่ต้องใส่วันละ 20–22 ชั่วโมงอย่างมีวินัย และค่าใช้จ่ายสูงกว่า
โดยทั่วไปเริ่มได้เมื่อฟันแท้ขึ้นครบแล้ว ประมาณ 11–12 ปีขึ้นไป แต่ควรให้ทันตแพทย์ประเมินตั้งแต่อายุราว 7 ขวบ เพราะบางปัญหาแก้ได้ง่ายกว่ามากถ้าจัดการตั้งแต่เนิ่น ๆ ส่วนผู้ใหญ่จัดฟันได้ทุกวัย ขอเพียงเหงือกและกระดูกรองรับยังแข็งแรงดี
การจัดฟันมีเป้าหมายหลักคือทำให้ฟันเรียงตัวและสบฟันได้ถูกต้อง การเปลี่ยนแปลงของรูปหน้าขึ้นกับแต่ละบุคคลและแผนการรักษา ไม่ใช่ผลที่รับประกันได้ ทันตแพทย์จะอธิบายให้ตรงกับเคสของคุณก่อนเริ่ม
เวลาทำการ
จันทร์ – ศุกร์ : 2 PM – 7 PM
เสาร์ – อาทิตย์ : 9.30 AM – 7 PM
คลินิกทันตกรรมฟันวิเศษ 2 อ่างทอง ดูแลสุขภาพช่องปากครบวงจร ทั้งทันตกรรมทั่วไป จัดฟัน รากฟันเทียม ฟันปลอม และทันตกรรมเพื่อความงาม โดยทีมทันตแพทย์ที่ใส่ใจทุกรอยยิ้ม
© 2026 คลินิกทันตกรรมฟันวิเศษ 2 อ่างทอง สงวนลิขสิทธิ์
ฟันวิเศษฯ 2 อ่างทอง
จ.-ศ. 14.00 - 19.00 น.
ส.-อา. 9.30 - 19:00 น.
